Làm data là làm ngôn ngữ chung

Người ngoài tưởng làm data là viết query.

Phần mình tốn thời gian nhất lại là dịch: product nói “user”, marketing nói “lead”, finance nói “account”, data nói “id trong bảng X sau khi filter Y”. Bốn từ, bốn thế giới.

Khi chưa có ngôn ngữ chung:

• Dashboard nào cũng đúng — theo định nghĩa của người vẽ
• Họp nào cũng cãi số
• Growth không biết thí nghiệm đang đo gì

Việc “xây data” với mình gồm cả:

• Catalog / semantic layer cho metric sống một chỗ
• Viết định nghĩa bằng tiếng người, không chỉ bằng SQL
• Dám xóa metric zombie không ai dám tin

SQL là công cụ. Nghề là khiến một tổ chức nhìn cùng một sự thật vận hành — dù sự thật đó vẫn còn sơ sài.